🇵🇱🇵🇹 „Sztuka łączy ludzi” – polsko-portugalska wymiana Erasmus+
W dniach 9–15 marca 2024 roku delegacja młodzieży XV LO wraz z nauczycielkami odwiedziła Portugalię, aby zrealizować drugą część międzynarodowego projektu Erasmus+ „Sztuka łączy ludzi” (Art Connecting People).
Przez kilka intensywnych dni polska i portugalska młodzież wspólnie odkrywała sztukę, kulturę i przyrodę, uczestniczyła w warsztatach, poznawała historię Portugalii, ale przede wszystkim – budowała relacje. Projekt pokazał, że sztuka może być nie tylko sposobem wyrażania siebie, ale również językiem porozumienia ponad granicami.
🌿 Sintra – gdy natura spotyka się ze sztuką
10 marca grupa Erasmus+ odwiedziła Narodowy Park Kulturowy w Sintrze – niezwykłe miejsce, w którym przyroda, architektura i sztuka tworzą harmonijną całość.
Obfitość i różnorodność roślin, niezwykłe formy rzeźbiarskie i architektoniczne oraz wyjątkowe usytuowanie tego miejsca skłaniały do refleksji nad relacją człowieka z naturą.
Sintra, znajdująca się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, okazała się również zaskakująco znajoma. Nasza młodzież dostrzegła podobieństwa pomiędzy jej koncepcją a znanymi już z Polski Arkadią i Nieborowem.
I właśnie o to chodzi w Erasmus+ – żeby dostrzegać nie tylko różnice, ale także kulturowe połączenia, które budują wspólną europejską tożsamość.
🌊 Cabo da Roca – na krańcu Europy
Tego samego dnia dotarliśmy również na Cabo da Roca – najbardziej na zachód wysunięty punkt kontynentalnej Europy.
Miejsce, z którego przez wieki spoglądano w stronę nieznanego świata, zrobiło na wszystkich ogromne wrażenie.
Potęga Atlantyku, wiatr i bezkres oceanu pozwoliły na chwilę poczuć, co mogli przeżywać ludzie, którzy przed wiekami wyruszali stąd w nieznane.
🏄 Erasmus+ na desce surfingowej!
Erasmus+ to nie tylko rozwijanie kompetencji językowych i zdobywanie wiedzy. To również przyjaźń, wspólna zabawa, aktywność i radość z bycia razem.
11 marca czekało na nas wyjątkowe doświadczenie – portugalska młodzież uczyła naszych uczniów surfowania!
Sport stał się kolejnym sposobem na przełamywanie barier, integrację i wspólne zdobywanie nowych doświadczeń.
🎨 Sztuka, która wspiera i włącza
Po południu przyszedł czas na spotkanie w portugalskiej szkole Ibn Mucana.
Naszą delegację powitała koordynatorka projektów Erasmus+ Dalila Chumbinho. Następnie polska i portugalska młodzież, pod kierunkiem Isadory Pestany, wspólnie pracowała w doskonale wyposażonej pracowni plastycznej.
Szczególnie ważnym doświadczeniem było spotkanie z Isabel Correią, która pokazała polskim gościom, jak wygląda praca z uczniami i uczennicami o specjalnych potrzebach edukacyjnych.
💚 Szkoła dostosowana do potrzeb ucznia
Ogromne wrażenie zrobiło na nas specjalnie przygotowane pomieszczenie, w którym uczniowie ze spektrum autyzmu czy osoby nadpobudliwe mogą się wyciszyć i odzyskać równowagę.
Była to ważna lekcja pokazująca, jak istotne w nowoczesnej edukacji są indywidualne potrzeby młodego człowieka, jego komfort i dobrostan.
Zajęcia tego dnia pozwoliły również zobaczyć, jak ważną rolę sztuka może pełnić w edukacji i terapii oraz jak potrzebne jest dostosowanie metod i form nauczania do możliwości poszczególnych uczniów.
🏛️ Lizbona – historia, która skłania do pytań
Kolejny dzień spędziliśmy w Lizbonie, poznając historię Portugalii i jej rolę w epoce wielkich odkryć geograficznych.
Pomnik przedstawiający Henryka Żeglarza oraz innych odkrywców zachwyca swoją monumentalną konstrukcją, ale stał się również punktem wyjścia do znacznie trudniejszej refleksji.
Rozmawialiśmy o etycznych i politycznych konsekwencjach europejskiej ekspansji kolonialnej oraz o tym, jak na wydarzenia z przeszłości możemy patrzeć z dzisiejszej perspektywy.
Poznawanie historii oznacza przecież nie tylko podziwianie osiągnięć poprzednich pokoleń, ale również zadawanie pytań i dostrzeganie różnych perspektyw.
🖼️ Sztuka współczesna bez granic
W lizbońskim Muzeum Sztuki Współczesnej portugalski edukator przeprowadził dla międzynarodowej grupy warsztaty poświęcone kubizmowi, dadaizmowi, surrealizmowi i ekspresjonizmowi.
Mogliśmy poznać dzieła portugalskich artystek i artystów, którzy wcześniej byli naszej młodzieży właściwie nieznani.
Warsztaty pokazały, że sztuka może być doskonałym sposobem poznawania historii, idei i emocji, a jednocześnie pozwala przekraczać granice językowe i kulturowe.
🚋 Lizbona wszystkimi zmysłami
Był również czas na poznawanie miasta w mniej formalny sposób.
Starą część Lizbony objechaliśmy tuk-tukami, dużo spacerowaliśmy i próbowaliśmy typowych portugalskich potraw.
Projekt Erasmus+ pozwala bowiem poznawać kraj nie tylko poprzez muzea i zabytki, ale również przez codzienność, smaki, atmosferę ulic i spotkania z ludźmi.
⛵ Cascais – śladami wielkich odkrywców
Kolejnym przystankiem było Cascais, gdzie portugalscy gospodarze przygotowali dla nas niezwykle bogaty program.
Jednym z najbardziej niezapomnianych doświadczeń był rejs galeonem po Oceanie Atlantyckim.
Płynąc po oceanie, mogliśmy wyobrazić sobie, jak wiele odwagi wymagały wyprawy dawnych żeglarzy, którzy na niewielkich statkach wyruszali ku temu, co było dla nich wielkim nieznanym.
🌍 Sztuka wobec zmian klimatu
W Centrum Kultury w Cascais uczestniczyliśmy w wyjątkowych warsztatach pokazujących, jak sztuka może prowadzić do odkrywania tajemnic ludzkiej świadomości, a jednocześnie komentować najważniejsze problemy współczesnego świata.
Szczególną uwagę poświęcono temu, w jaki sposób artyści wyrażają sprzeciw wobec zmian klimatycznych i niszczenia świata ludzi oraz natury.
Sztuka ponownie stała się narzędziem nie tylko ekspresji, ale także społecznego zaangażowania i odpowiedzialności za przyszłość.
🤝 Spotkanie z władzami Cascais
Dzień zakończyła wizyta w Ratuszu w Cascais oraz niezwykle serdeczne spotkanie z przedstawicielami władz oświatowych miasta.
Była to kolejna okazja do doświadczenia ogromnej gościnności naszych portugalskich partnerów.
Ta serdeczność towarzyszyła nam właściwie przez cały pobyt – ze strony nauczycieli, uczniów, pracowników instytucji kultury, a nawet przypadkowo spotykanych mieszkańców.
Szczególnie zapamiętaliśmy dbałość o komfort i dobrostan uczestników – choćby przenośne krzesełka czy pufy przygotowywane podczas warsztatów.
Tyle dobra nas tu spotkało!
🐠 Ostatni dzień – jeszcze raz Lizbona
W ostatnim dniu projektu powróciliśmy do Lizbony.
Tym razem mogliśmy zobaczyć ją z lotu ptaka, a później zanurzyć się w zupełnie innym świecie – niezwykłych, niemal baśniowych przestrzeniach lizbońskiego oceanarium.
Spotkanie z bogactwem podwodnego świata było pięknym dopełnieniem projektu, w którym tak wiele miejsca poświęciliśmy relacji człowieka z naturą i odpowiedzialności za środowisko.
💙 Pożegnanie, którego nie chcieliśmy
Na zakończenie czekał nas pożegnalny wieczór w szkole Ibn Mucana.
Były fantastyczne przekąski przygotowane przez portugalskich rodziców i wyjątkowy tort z logotypami obu szkół.
Były tańce, spacery po plaży, koncert rockowy, rozmowy i wspomnienia.
Były też łzy wzruszenia i obietnice, że przyjaźnie nawiązane podczas projektu będą trwały dalej.
I oczywiście najważniejsza obietnica:
Spotkamy się ponownie!
🇪🇺 Sztuka naprawdę łączy ludzi
Projekt „Sztuka łączy ludzi” okazał się czymś znacznie więcej niż spotkaniem poświęconym kulturze i działaniom artystycznym.
Połączył:
✓ sztukę i edukację,
✓ polską i portugalską młodzież,
✓ kulturę i naturę,
✓ historię i refleksję nad współczesnością,
✓ edukację włączającą i troskę o dobrostan,
✓ ekologię i odpowiedzialność za przyszłość,
✓ rozwijanie kompetencji językowych i międzykulturowych,
✓ naukę, sport, zabawę i budowanie przyjaźni.
🇪🇺 Erasmus+ pokazał po raz kolejny, że najlepsza edukacja nie zawsze odbywa się przy szkolnej ławce. Czasem zaczyna się podczas wspólnego tworzenia, rozmowy o obrazie, spotkania z inną kulturą, na desce surfingowej albo podczas spaceru nad oceanem. „Art Connecting People” – sztuka łączy ludzi. Po tej mobilności wiemy, że nie są to tylko słowa.